I/ Tìm hiểu chung :
1. Vị trí đoạn trích : Kiều bị lừa và rơi vào lầu xanh lần thứ hai,cuộc đời nàng hầu như bế tắc hoàn toàn thì đột nhiên Từ Hải xuất hiện đưa Kiều thoát khỏi cảnh ô nhục.Hai người rất tâm đầu ý hợp,sống hạnh phúc.Nhưng Từ Hải không bằng lòng với cuộc sống êm đềm bên cạnh nàng kiều tài sắc,chàng muốn có sự nghiệp lớn nên sau nửa năm “ Hương lửa đang nồng” đã từ biệt Kiều ra đi. Đoạn trích này cho thấy chí khí của Từ Hải
2.Bố cục : Hai phần
- 4 câu đầu khát vọng là tư thế của Từ Hải
- Phần còn lại : Cảnh tiễn biệt giữa Kiều và từ Hải
II - Đọc – Hiểu:
1.Khát vọng và tư thế của người anh hùng của Từ Hải ( 4 câu đầu )
* Chí khí khát vọng :
- CS hạnh phúc của vợ chồng đương lúc ngọt ngào,nồng nàn “ Hương lửa đang nồng” nhưng trước hết Từ Hải là một tráng sĩ,một người có chí khí mạnh mẽ nên sự nghiệp đối với chàng là trên hết.
“ Thoắt đã ” quyết định nhanh chóng,dứt khoát => tính cách người anh hùng
-“Động lòng bốn phương”=> náo nức chí tung hoành ở 4 phương trời
-“Trời mênh mông”=> khát vọng lớn lao
=> hình ảnh không gian rộng lớn ,hình tượng thơ có tính chất vũ trụ lớn lao,kì vĩ,mang tính ước lệ (Đặc điểm VH TĐ)
- Thái độ tác giả . “Trương phu”=> từ ngữ có sắc thái tôn xưng=> sự tôn trọng,kính phục đối với người anh hùng.
=> Từ hải không phải là con người của những đam mê thông thường mà là con người có sự nghiệp anh hùng,khát khao được vùng vẫy giữa trời cao đất rộng=> tầm vóc vũ trụ của người anh hùng(So sánh người tráng sỹ trong Thuật Hoài-PNL)
*Tư thế:
-“Thanh gươm yên ngựa” Hình ảnh đẹp vừa HT,vừa CM
Một mình một ngựa một thanh gươm
-“Lên đườnh thẳng song”=>sẵn sàng lên đường=> chân dung đẹp của người anh hùng-“tưởng như che cả đất trời”(H.Thanh)
2.Cảnh tiễn biệt giữa Kiều và Từ Hải.
- Lời nói của Kiều.Kiều biết rõ Từ Hải ra đi trong tình cảnh:
-“Bốn bể không nhà”=>tha thiết đi cùng chia sẻ,gánh vác với chồng những khó khăn=> người tri kỉ
-Lời nói của Từ Hải.
+ “ Sao chưa … thường tình ” -lời trách người tri kỉ-khuyên Kiều hãy vượt qua những tình cảm thông thường để làm vợ người anh hùng=>dứt khoát không quyến luyến,bịn rịn vì tình yêu mà quên đi lý tưởng cao cả của người anh hùng.
+ “ bao giờ ….. vội gì”
Hình ảnh và âm thanh “ mười vạn tinh binh” “Tiếng chiêng dậy đất,cờ rợp”=> khát vọng lớn lao tầm vóc vũ trụ của người anh hùng
.“Rõ mặt phi thường”=> phẩm chất xuất chúng của người anh hùng.
* ”Rước nàng ghi gia”
“chờ đó ít lâu….một năm sau”
=>lời hẹn ước ngắn gọn,dứt khoát chắc nịch=>Từ Hải rất mực tự tin khẳng định không quá môt năm chàng sẻ trở về đón nàng với cả một cơ đồ to lớn=>chí khí của người anh hùng
- Hành động của Từ Hải
+” “quyết lời dứt áo ra đi”=> người ở lại -Kiều nắm áo(hình ảnh ước lệ-“Chia bào”
-Thúc Sinh từ biệt Thúy Kiều) nhưng người đi cứ dứt áo ra đi=> dứt khoá-tính cách người anh hùng
+Hình ành” “gió mây…dặm khơi”(mượn từ ý của Trang Tử-ước lệ”=> đẵ đến lúc chim bằng bay lên cùng gió mây=>bản lĩnh phi thường của người anh hùng,khát khao làm nên sự nghiệp lớn
Tóm lại : Từ hải là người giàu tình cảm,có khát vọng lớn lao tầm vóc vũ trụ,chí khí người anh hùng
* Nhận xét nghệ thuật miêu tả Từ Hải có 2 đặc điểm:
-Hình tượng có tính ước lệ(không miêu tả cụ thể,những chi tiết tầm thường bị lược bỏ)
-hình tượng con người vũ trụ tầm vóc lớn lao=>phi thường của người anh hùng.